UNESCO Dünya Miras Listesi'nde bulunan Karabük'ün Safranbolu ilçesiyle özdeşleşen, "dünyanın en pahalı baharatı" diye anılan safranda, kırmızı stigma sayısının normalde üçten dörde çıkarılmasıyla aynı sayıda çiçekten elde edilen ürün miktarının yaklaşık yüzde 33 artırılması amaçlanıyor.

Safran bitkisinin hasadı devam ederken, bitki boya, yemek, kozmetik, ilaç ve gıda başta olmak üzere pek çok alanda kullanılıyor; hücre yenilenmesi, hafızanın güçlendirilmesi, astım ve solunum yolu hastalıkları, sindirim ile diş eti güçlendirme gibi alanlarda da birçok etkisi bulunuyor.

Karabük Valiliğinin himayesinde İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Safranbolu Ticaret ve Sanayi Odası ile Batı Karadeniz Kalkınma Ajansının ortaklaşa hazırladığı Safranova bahçesi, Gayza köyünde yer alıyor. Avrupa Birliği coğrafi işaret tescili bulunan ve kilosu 800 bin ila 1 milyon 400 bin liraya kadar alıcı bulan safranın burada üretimi sürerken, üretim miktarını yükseltmeye dönük çalışmalar da devam ediyor.

Safranbolu Ticaret ve Sanayi Odası (TSO) Meclis Başkanı Cengiz Ünal, Safranova'da üretimin yanında safran bitkisinin verimliliğini yükseltmek için de çalışmalar yaptıklarını dile getirdi.

Safranın en kıymetli kısmının kırmızı stigmaları olduğunu vurgulayan Ünal, normalde üç stigma ile yetişen bitkinin bazı örneklerinde stigma sayısının dörde ulaştığının görüldüğünü söyledi.

Ünal, geçen yıl bir sırada yaklaşık 8-10 kökte dörtlü stigma saptadıklarını belirterek bu durumun üretimde verim artışı bakımından umut verdiğini kaydetti.

Dörtlü stigma oluşumunu yaygınlaştırmak ve safran soğanlarının daha fazla yavru vermesini sağlamak amacıyla ziraat mühendislerinin, odanın ve ilgili kuruluşların çalışma yaptığını aktaran Ünal, "Dörtlü stigma ve köklerinin daha fazla soğan verebilmesiyle ilgili konuyu çözebilirsek yüzde 30 daha fazla verim almış olacağız. Karabük'ümüze, Safranbolu'muza ve Türkiye'mize daha faydalı olacak diye düşünüyorum" dedi.

Safranın genetik geçmişi araştırılacak

Ünal, safran ile diğer endemik bitkilerin kökenlerinin belirlenmesine yönelik olarak Karabük Üniversitesiyle bir proje yürüttüklerini söyledi.

Projenin Karabük Üniversitesi, Safranbolu Ticaret ve Sanayi Odası, TÜBİTAK ve Macaristan'daki bir üniversitenin ortaklığıyla hayata geçirildiğini belirten Ünal, çalışma çerçevesinde kurulacak laboratuvarda bitkilerin genetik kökenlerinin inceleneceğini ifade etti.

Safranın Safranbolu'da mı, yoksa farklı bir bölge ya da ülkede mi yetiştiğini bilimsel yöntemlerle ortaya koymayı hedeflediklerini kaydeden Ünal, söz konusu laboratuvarın yalnızca safranın değil, başka endemik bitkilerin de kökenini belirlemek amacıyla kullanılacağını ekledi.